ایمنی دستها در محیط کار یکی از مهمترین اصول پیشگیری از حوادث شغلی محسوب میشود و با توجه به این که ضربه، حرارت بالا، بریدگی، سوختگی، برقگرفتگی و تماس با مواد شیمیایی از جمله خطرات گوناگونی هستند که دست به عنوان یک عضو کلیدی هنگام انجام بسیاری از فعالیتهای فیزیکی و کارها ممکن است به طور طبیعی در معرض آنها قرار گیرد، انواع دستکش ایمنی با طراحیهای متنوع برای محافظت هر چه بیشتر از این عضو بسیار مهم تولید شدهاند که متناسب با نوع شغل و خطرات موجود در آن انتخاب میشوند.

علت اهمیت انتخاب دستکش ایمنی مناسب چیست؟
انتخاب صحیح انواع دستکش ایمنی اهمیت بسیار زیادی دارد، زیرا از دستها در برابر آسیبهای جسمانی و بیماریهای شغلی محافظت میکند، موجب افزایش بهره وری کارکنان هنگام انجام کار و کیفیت کار آنها میشود و آمر حوادث ناشی از کار را نیز کاهش میدهد. علاوه بر این، برای کارگران و کارکنان حس امنیت روانی ایجاد میکند و با استفاده از آن الزامات قانونی و استانداردهای ملی و بینالمللی به خوبی رعایت میشود.
چه عواملی در انتخاب دستکش مناسب موثر است؟
از جمله عوامل موثر در انتخاب صحیح انواع دستکش ایمنی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- نوع خطر موجود در محیط کار (مکانیکی، حرارتی، شیمیایی، الکتریکی و…)
- مدت زمان تماس دستکش با خطرات موجود (کوتاه مدت یا بلند مدت)
- شرایط محیط کار (سرد یا گرم، مرطوب، خشک و روغنی)
- انعطاف پذیری و راحتی دستکش
- طراحی ارگونومیک دستکش
- سایز مناسب برای کاهش خستگی دست و فراهم شدن امکان حرکت راحت آن
آشنایی با انواع دستکش ایمنی

دستکشهای ایمنی تنوع بسیار گستردهای دارند و در یک دسته بندی کلی میتوان آنها را به انواع زیر تقسیم بندی کرد:
مقاوم در برابر خطرات مکانیکی
این دستکشها برای کارهایی طراحی شدهاند که در آنها خطرات مکانیکی مانند بریدگی، خراشیدگی، سوراخ شدن و ضربه وجود دارد. از جمله انواع آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
نوع چرمی که از چرم طبیعی گاوی یا بزی تولید میشود و به دلیل داشتن مقاومت بالا در برابر سایش، گرما و جرقه، در جوشکاری، کار با فلزات، ساختمانسازی و صنایع سنگین مورد استفاده قرار میگیرد.
دستکش ضد برش که از الیافی مانند کولار، داینما و HPPE ساخته میشود و به دلیل مقاومت در برابر بریدگی، در صنایع شیشهسازی، فلز کاری، بسته بندی و خودروسازی مورد استفاده قرار میگیرد.
پارچهای آستردار که از پارچههای ضخیم با روکش PVC یا لاستیک تولید میشوند و به دلیل مقاومت در برابر سایش و خراش، در جابجایی کالا و کارهای عمومی انبار مورد استفاده قرار میگیرد.
نوع ضربه گیر که دارای یکسری پدها و ضربه گیرها در پشت دست و انگشتان میباشد و به دلیل جذب شوک، در حفاری، معدن و صنایع نفت و گاز مورد استفاده قرار میگیرد.
مدل مقاوم در برابر مواد شیمیایی
این دستکشها به گونهای طراحی شدهاند که از پوست در برابر اسیدها، بازها، حلالها و… محافظت کنند. از جمله آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
دستکش لاتکس که به دلیل انعطاف پذیری و چسبیدن به دست، برای کارهای ظریف مانند کار در آزمایشگاهها، صنایع داروسازی و پزشکی مناسب میباشد و نسبت به مواد شیمیایی و حلالها مقاومت کمی دارد.
نیتریل که نسبت به لاتکس در برابر روغنها و حلالها مقاومتر است و بدون ایجاد حساسیت پوستی در صنعت خودروسازی، شیمیایی و آرایشگاهها مورد استفاده قرار میگیرد.
وینیل که در برابر مواد سبک شیمیایی مقاوم است و قیمت ارزانی دارد. این دستکشها نرم و راحت هستند و در صنایع غذایی و خدمت بهداشتی مورد استفاده قرار میگیرند.
بوتیل که مقاومت بسیار زیادی در برابر گازها و مواد شیمیایی بسیار خورنده دارد و در صنایع نظامی و شیمیایی سنگین مورد استفاده قرار میگیرد.
نئوپرن که به دلیل انعطاف پذیری بسیار خوب و مقاومت در برابر مواد شمیایی، روغنها و مواد نفتی در صنایع پتروشیمی، رنگسازی و کار با اسیدها مورد استفاده قرار میگیرند.
مقاوم در برابر حرارت و آتش
این دستکشها به گونهای طراحی شدهاند که از دستها در برابر دمای بالا و جرقههای آتش محافظت میکنند. از جمله انواع آن میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
نسوز آلومینیومی که دارای روکش آلومینیومی به منظور بازتاب دهندگی حرارت میباشد و تا ۵۰۰ درجه سانتی گراد تحمل حرارتی دارد. از این دستکشها در ریختهگری، ذوب فلزات و شیشهگری استفاده میشود.
پارچهای نسوز که سبک و انعطافپذیر است و به دلیل مقاومت در برابر حرارت، شعله و بریدگی، در جوشکاری، صنایع فلزی و شیشه مورد استفاده قرار میگیرد.
مقاوم به گرمای متناوب که در برابر گرمای متناوب مقاوم است و در صنایع غذایی، سرامیک و آجرپزی مورد استفاده قرار میگیرد.
دستکشهای عایق برق
این دستکشها که از دستها در برابر شوک الکتریکی محافظت میکنند، به انواع زیر تقسیم بندی میشوند:
عایق لاستیکی که از لاتکس طبیعی یا مصنوعی ساخته میشود و به دلیل داشتن عایق الکتریسیته در کلاسهای مختلف ولتاژی، در تعمیر خطوط برق و تابلوهای برق مورد استفاده قرار میگیرند.
چرمی روکشدار که به منظور محافظت از دستها در برابر بریدگی و سایش، بر روی دستکش لاستیکی پوشیده میشوند و در کارهای تعمیراتی برق فشار قوی مورد استفاده قرار میگیرند.
دستکشهای تخصصی و چند منظوره
از جمله این دستکشها که به صورت تخصصی طراحی و تولید میشوند میتوان به انواع زیر اشاره کرد:
نوع ضد ویبره که به دلیل داشتن لایههایی برای جذب ارتعاش، هنگام کار با ابزارهای ارتعاشی مانند سنگ فرز و چکش برقی مورد استفاده قرار میگیرد.
مدل ضد برش مقاومت بالایی در برابر اجسام تیز و برنده دارد و برای مشاغلی مانند شیشهبری، فلزکاری و نجاری مناسب است.
ضد مواد نفتی که به دلیل ضد لغزش بودن و داشتن مقاومت بالا در برابر روغنها و مواد نفتی، در پالایشگهها و صنایع مکانیکی مورد استفاده قرار میگیرد.
معرفی استانداردها و نشانه گذاریهای دستکش ایمنی
به منظور تشخیص مقاومت و کیفیت دستکشهای ایمنی، از یکسری استانداردهای بینالمللی بر روی آنها استفاده میشود که به شرح زیر میباشد:
- EN 388 که مقاومت در برابر خطرات مکانیکی را نشان میدهد.
- EN 374 که نشان دهنده مقاومت در برابر مواد شیمیایی و میکروارگانیسمها است.
- EN 407 که مقاومت در برابر حرارت و شعله را نشان میدهد.
- EN 511 که نشان دهنده مقاومت در برابر سرما است.
- و EN 60903 که عایق بودن دستکش در برابر برق را نشان میدهد.
هنگام استفاده از دستکش ایمنی به چه نکاتی باید توجه داشته باشیم؟
- پیش از پوشیدن دستکش، آن را مورد بررسی قرار داده و به پارگی یا نشتی موجود توجه کنید.
- به سایز دستکش توجه داشته باشید و از دستکش مناسب سایز دست خود استفاده کنید.
- در صورت تماس دستکش با مواد شیمیایی حین کار، مواد شیمیایی روی دستکش را با آب بشویید یا دستکش را تعویض کنید.
- به دستکش خود و تمیز بودن آن توجه داشته باشید و در صورت نیاز آن را ضد عفونی کنید.
- در محیطهای گرم و یا هنگام انجام کارهایی که موجب پوشیدن دستکش برای طولانی مدت میشود، از دستکش دارای تهویه مناسب استفاده نمایید.
0
